Hartklepaandoeningen
Wat is een hartklepaandoening?
Het hart heeft vier kleppen:
• De aortaklep
• De mitralisklep
• De tricuspidalisklep
• De pulmonalisklep
Deze kleppen openen en sluiten bij iedere hartslag. Zo zorgen zij ervoor dat het bloed slechts één richting op stroomt.
Wanneer een hartklep niet goed functioneert, kan sprake zijn van:
Een vernauwde hartklep (hartklepstenose)
De klep opent niet volledig, waardoor het bloed minder gemakkelijk door het hart stroomt. Het hart moet daardoor harder werken om voldoende bloed rond te pompen.
Een lekkende hartklep (hartklepinsufficiëntie)
De klep sluit niet volledig, waardoor een deel van het bloed terugstroomt. Ook hierdoor wordt het hart extra belast.
De meest voorkomende vormen van kleplijden zijn aortaklepstenose, aortaklepinsufficiëntie en mitralisklepinsufficiëntie.
Waarom is een hartklepaandoening belangrijk om te herkennen?
Een onbehandelde hartklepaandoening kan ervoor zorgen dat het hart steeds harder moet werken. Hierdoor kan de hartspier op den duur verzwakken en kunnen complicaties ontstaan, zoals hartritmestoornissen of hartfalen. Omdat klachten zich vaak geleidelijk ontwikkelen, worden hartklepaandoeningen soms pas laat ontdekt. Vroege herkenning en regelmatige controle zijn daarom belangrijk.
Wat zijn de oorzaken van hartklepaandoeningen?
Hartklepaandoeningen kunnen verschillende oorzaken hebben.
Veel voorkomende oorzaken zijn:
• Slijtage van de hartkleppen door het ouder worden
• Aangeboren afwijkingen van een hartklep
• Een doorgemaakt hartinfarct
• Hartfalen
• Infecties van de hartkleppen (endocarditis)
• Reumatische koorts
• Bestraling van de borstkas of bepaalde vormen van chemotherapie
Bij veel patiënten ontstaat kleplijden geleidelijk door verkalking en slijtage van de hartkleppen.
Risicofactoren voor hartklepaandoeningen
Verschillende factoren vergroten de kans op het ontwikkelen van een hartklepaandoening:
• Hogere leeftijd
• Hoge bloeddruk (hypertensie)
• Diabetes mellitus
• Roken
• Verhoogd cholesterol
• Overgewicht
• Een voorgeschiedenis van hart- en vaatziekten
Een gezonde leefstijl kan helpen om het risico op hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kleplijden te verminderen.
Wat zijn de symptomen van een hartklepaandoening?
Niet iedereen met een hartklepaandoening heeft klachten. Sommige mensen hebben jarenlang geen symptomen.
Veel voorkomende klachten zijn:
Kortademigheid
Kortademigheid is één van de meest voorkomende symptomen van kleplijden. Vooral tijdens inspanning kan benauwdheid ontstaan.
Vermoeidheid
Veel patiënten merken dat dagelijkse activiteiten meer energie kosten dan voorheen.
Hartkloppingen
Een snelle of onregelmatige hartslag kan optreden wanneer een hartklepaandoening invloed heeft op het hartritme.
Duizeligheid of flauwvallen
Bij ernstige vernauwing van een hartklep kan de bloedtoevoer naar het lichaam verminderen, waardoor duizeligheid of flauwvallen kan optreden.
Vocht vasthouden
In sommige gevallen kunnen dikke enkels of gezwollen benen ontstaan als gevolg van hartfalen.
Hoe wordt een hartklepaandoening vastgesteld?
Wanneer een hartklepaandoening wordt vermoed, kunnen verschillende onderzoeken worden uitgevoerd.
Lichamelijk onderzoek
De cardioloog luistert met een stethoscoop naar het hart. Een hartgeruis kan een aanwijzing zijn voor een afwijkende hartklep.
Echocardiografie (echo van het hart)
Een echocardiografie is het belangrijkste onderzoek voor het beoordelen van hartkleppen. Met behulp van geluidsgolven worden beelden gemaakt van het hart en de kleppen.
Hiermee kunnen we beoordelen:
• Welke klep is aangedaan
• Of de klep vernauwd of lekkend is
• Hoe ernstig de afwijking is
• Wat het effect is op de hartfunctie
ECG (hartfilmpje)
Een ECG kan aanvullende informatie geven over het hartritme en eventuele belasting van het hart.
Aanvullende beeldvorming
Soms zijn aanvullende onderzoeken nodig, zoals een CT-scan, MRI-scan of hartkatheterisatie.
Hoe worden hartklepaandoeningen behandeld?
De behandeling hangt af van het type hartklepaandoening, de ernst van de afwijking en de klachten die u ervaart.
Regelmatige controle
Bij milde afwijkingen is vaak nog geen behandeling nodig. Wel vinden regelmatige controles plaats om de hartklep en hartfunctie te volgen.
Medicatie
Medicijnen kunnen klachten verminderen en eventuele bijkomende aandoeningen, zoals hartfalen of hartritmestoornissen, behandelen.
Hartklepreparatie
Soms kan een beschadigde hartklep worden hersteld zonder deze volledig te vervangen.
Hartklepvervanging
Wanneer een hartklep ernstig vernauwd of lekkend is, kan vervanging noodzakelijk zijn.
Dit kan plaatsvinden via:
• Een openhartoperatie
• Een behandeling via een katheter, zoals een TAVI-procedure
De cardioloog bespreekt samen met u welke behandeling het beste aansluit bij uw situatie.
Is een hartklepaandoening gevaarlijk?
Kan een hartklepaandoening vanzelf genezen?
Wat is een hartgeruis?
Kan ik sporten met een hartklepaandoening?
Wanneer moet ik contact opnemen met een arts?
Maak eenvoudig een afspraak
Wilt u uw klachten laten onderzoeken of heeft u behoefte aan cardiologisch advies? Plan eenvoudig een afspraak op een moment dat voor u past.